|
|
|
Patron honorowy koncertu: Clara Celati Dyrektor Instytutu Kultury WÅ‚oskiej w Krakowie
F. Chopin, Rondo Es-dur op. 16 F. Liszt, Sonata h-moll ----------------------------- J. S. Bach, Koncert włoski D. Szostakowicz, Preludium i fuga Des-dur op. 87 nr 15 I. Strawiński, 3 fragmenty z Pietruszki Emocja i myśl w muzyce
Wszystkie utwory Chopina o tytule ronda powstaÅ‚y w Warszawie w latach 1825-1828 i 1832-33. Ich muzyka – żartobliwa i Å›miaÅ‚a – przepeÅ‚niona jest mÅ‚odzieÅ„czÄ… radoÅ›ciÄ… i zabawÄ…, a pianistyczna wirtuozeria Å‚Ä…czy siÄ™ z żywioÅ‚em muzyki ludowej. Rondo Es-dur op. 16, skomponowane we wczesnych latach paryskich w 1833 roku, prezentuje paryskÄ… odmianÄ™ stylu brillant. Forma utrzymana w postklasycznej tradycji zawiera dodatkowo obszernÄ… introdukcjÄ™ i bÅ‚yskotliwÄ… kodÄ™. Sonata h-moll Franza Liszta z 1853 roku to jedyna sonata w dorobku twórczym kompozytora. Uważana jest za arcydzieÅ‚o literatury fortepianowej XIX wieku. Nazwana przez Johannesa Brahmsa “retorycznÄ… fantazjÄ…”, przynosi nie tylko trudnoÅ›ci techniczne, ale także Å‚adunek emocjonalny. Jej skomplikowana budowa formalna wymyka siÄ™ klasycznym reguÅ‚om – jest jednoczęściowa, a wewnÄ…trz niej wyodrÄ™bnić można kilka faz rozwojowych. Pięć myÅ›li muzycznych Å‚Ä…czy motywika, różnicuje – charakter. Temat introdukcji wystÄ™puje we wszystkich fragmentach, pierwszy temat gÅ‚ówny spokrewniony jest z tematem Symfonii Faustowskiej, drugi to monumentalne grandioso, trzeci ma oblicze liryczno-nokturnowe, czwarty to kantylena wolnej części. Forma caÅ‚ej sonaty skÅ‚ada siÄ™ z ekspozycji, przetworzenia (wolna część) oraz repryzy, której poczÄ…tek jest fugÄ… o charakterze scherza. Koncert wÅ‚oski Johanna Sebastiana Bacha przeznaczony jest na klawesyn solo bez towarzyszenia orkiestry. Jest cyklicznÄ… formÄ… trzyczęściowÄ…, w której Bach stosuje zasadÄ™ koncertujÄ…cÄ…, majÄ…cÄ… na celu przeciwstawianie grupy solowych instrumentów concertina orkiestrowemu tutti. Kompozytor dzieli utwór na dwa manuaÅ‚y (klawesynu) znakiem “forte” i “piano”. Z gÅ‚ównego tematu wyprowadza caÅ‚y motywiczny materiaÅ‚ pierwszej części. MiÄ™dzy dwiema żywszymi częściami umieszcza spokojniejszÄ… “ariÄ™”, po której nastÄ™puje brawurowe, finaÅ‚owe Presto. Z okazji 200. rocznicy Å›mierci J. S. Bacha, Dmitrij Szostakowicz miÄ™dzy 1950 a 1951 rokiem napisaÅ‚ 24 preludia i fugi na fortepian na wzór Das wohltemperierte Klavier. Ten dwuczęściowy cykl skonstruowany zostaÅ‚ – jak pisze kompozytor – “nie jako dzieÅ‚o cykliczne, lecz jako seria utworów, niezwiÄ…zanych z sobÄ… żadnÄ… wspólnÄ… ideÄ…”. ZnajdujÄ… siÄ™ tu utwory i nawiÄ…zujÄ…ce do Bacha (Preludium cis-moll), i do dramatów Musorgskiego (Preludium es-moll), kompozycje dramatyczne, groteskowe i liryczne. Kompozytor poÅ‚Ä…czyÅ‚ BachowskÄ… fugÄ™ z wÅ‚asnym jÄ™zykiem dźwiÄ™kowym i stylem. PrzykÅ‚adem – fuga Des-dur nr 15, w której tonalność jest już jedynie umowna. W Preludiach i fugach Szostakowicza wyraźny jest też narodowy charakter, gÅ‚Ä™boko zwiÄ…zany z tradycjÄ… klasyki rosyjskiej. Trzy fragmenty z Pietruszki Igora StrawiÅ„skiego z 1921 roku sÄ… transkrypcjami z baletu Pietruszka – “burleski choreograficznej w czterech obrazach”, komponowanej w latach 1910-1911. Po sukcesach Ognistego ptaka StrawiÅ„ski postanowiÅ‚ napisać dzieÅ‚o orkiestrowe, w którym “fortepian miaÅ‚by rolÄ™ zasadniczÄ…, prowadzÄ…cÄ…”. Pietruszka jest utworem niezwykle oryginalnym, osobistym, w którym kompozytor używa szorstkich, kanciastych brzmieÅ„, siÄ™ga do ludowych tematów, wprowadza innowacje nie tylko w zakresie instrumentacji, ale też formy architektonicznej i koncepcji estetycznej. Joanna Åšlusarczyk |
|
|
|
Stowarzyszenie Artystyczne PianoClassic, ul. Zwierzyniecka 15/8, 31-103 Kraków www.pianoclassic.pl tel: +48 696 950 910 |
