|
|
|
Patron honorowy koncertu: Honorowy Konsul Japonii Krzysztof Ingarden
D. Szostakowicz, X Symfonia e-moll
W kręgu wielkiej symfoniki
X Symfonia e-moll, stanowiÄ…ca podsumowanie doÅ›wiadczeÅ„ kompozytorskich Dymitra Szostakowicza powstaÅ‚a latem 1953 roku. W zamierzeniu miaÅ‚a być ostatecznym rozrachunkiem ze stalinizmem – sprzeciwem wobec zÅ‚a i tyranii. “W tym utworze chciaÅ‚em przekazać ludzkie uczucia i namiÄ™tnoÅ›ci” – mówiÅ‚ artysta. Część pierwsza, Moderato, opiera siÄ™ na trzech tematach, z których pierwszy odgrywa rolÄ™ przewodniÄ…. Użycie ciemnego kolorytu w orkiestrze stwarza klimat pesymistyczny i przygnÄ™biajÄ…cy. Scherzo – najkrótsze z wszystkich scherz u Szostakowicza, oparte jest na fascynujÄ…cych, dzikich rytmach, przywodzÄ…cych na myÅ›l Cudownego mandaryna Bartóka. Część ta, zgodnie ze sÅ‚owami kompozytora, przedstawia “muzyczny portret zbrodniczego tyrana”. Pierwszy z jej tematów jest cytatem ze wstÄ™pu do Borysa Godunowa Musorgskiego. W trzeciej części – Allegretto – Szostakowicz wprowadziÅ‚ motyw zÅ‚ożony z dźwiÄ™ków d es c h, które sÄ… muzycznymi inicjaÅ‚ami nazwiska kompozytora wedÅ‚ug pisowni niemieckiej – D. Sch. Motyw ten jeszcze wielokrotnie pojawiÅ‚ siÄ™ później w jego twórczoÅ›ci. FinaÅ‚ symfonii, nawiÄ…zujÄ…cy wyraźnie do klasycznej symfonii rosyjskiej (zwÅ‚aszcza do Borodina), jest pogodny, peÅ‚en humoru i stanowi jak gdyby rozwiÄ…zanie konfliktów z poprzednich części. W latach 1912-1913 powstawaÅ‚ II Koncert fortepianowy g-moll Sergiusza Prokofiewa. Prawykonanie utworu w Petersburgu nie przyniosÅ‚o kompozytorowi sukcesu, dopiero późniejsza wersja z roku 1923 zyskaÅ‚a peÅ‚ne uznanie. Koncert skÅ‚ada siÄ™ z czterech części. Jest on patetyczny, peÅ‚en powagi, agresywnej, szorstkiej rytmiki i gÄ™stej materii harmonicznej. Prokofiew stosuje w nim różnorodne Å›rodki – tak w barwnie potraktowanej orkiestrze, jak i w wirtuozowskiej partii fortepianu – brawurowe pasaże, poliakordykÄ™, quasi-toccatowe przebiegi motoryczne. Część pierwsza utrzymana jest w swobodnej formie sonatowej i nawiÄ…zuje do muzyki romantycznej. Scherzo to swoiste perpetuum mobile, oparte na motorycznym, jakby niekoÅ„czÄ…cym siÄ™ ruchu. W części trzeciej (Intermezzo) kompozytor przeplata tajemniczÄ… statykÄ™ z ruchliwÄ…, wrÄ™cz toccatowÄ… figuracjÄ…. Monumentalny finaÅ‚ przynosi pokaz siÅ‚y kontrastujÄ…cej z odcinkami utrzymanymi w tonie lirycznym. Prokofiew jest mistrzem w budowaniu swojego Å›wiata z kontrastów. Joanna Åšlusarczyk |
|
|
|
Stowarzyszenie Artystyczne PianoClassic, ul. Zwierzyniecka 15/8, 31-103 Kraków www.pianoclassic.pl tel: +48 696 950 910 |
