Sofya Gulyak (Rosja)

19:00 Collegium Novum Uniwersytetu Jagiellońskiego

Poematy taneczne i kalambury w tle

                Poematy taneczne zdominują pierwszą część recitalu wybitnej pianistki z Rosji. Najpierw zabrzmi jedno z najbardziej tajemniczych dzieł Chopina - Polonez-fantazja As-dur op. 61. Sam kompozytor długo wahał się jaki tytuł dać nowej kompozycji. Dwuczłonowa nazwa doskonale oddaje zawartość treściową tego chopinowskiego arcydzieła. Przewijające się tu i ówdzie polonezowe rytmy wpisane są w nadrzędną ideę fantazyjności i niezwykłości. Bogate środki fakturalne, harmoniczne znamionują głębokie, ale będące wynikiem ciągłej ewolucji zmiany języka muzycznego wielkiego kompozytora i jego nieustające poszukiwania w zakresie formy i odpowiednich środków wyrazu, jest to bowiem kompozycja z 1846 roku. Podobne cechy warsztatu kompozytorskiego można zaobserwować w nieco wcześniejszych trzech Mazurkach op. 59. Chopin stosuje w nich m.in. polifonizację i wplata polonezowe reminiscencje. Retoryka, klimat brzmieniowy, a przede wszystkim narracja i epickość Mazurka a-moll sprawiają, że jest on pasjonującą muzyczną opowieścią.
               Jedyne nietaneczne z grupy chopinowskich dzieł, jakie zaprezentuje podczas swego recitalu Sofya Gulyak to III Scherzo cis-moll op.39. Utwór ten to owoc pobytu kompozytora na Majorce w 1839 roku. Demoniczne w wyrazie skrajne części dzieła mocno kontrastują z chorałową częścią środkową. Kunszt przetworzeniowy, potęgowanie napięcia i rozwiązanie w kończącej dzieło kulminacji dynamicznej stawiają Scherzo cis-moll w rzędzie chopinowskim arcydzieł. Dopełniający pierwszą cześć recitalu Wielki Polonez Es-dur op. 22 poprzedzony Andante spianato to prawdziwy fajerwerk romantycznej gry brillante. Bogactwo i piękno melodyczne tej kompozycji zachwyca. Świeżość pomysłów i błyskotliwa faktura fortepianowa czynią z Poloneza Es-dur op. 22 niezwykle atrakcyjny punkt programu.
               Druga część recitalu zawiera w sobie 2 ważne dzieła Schumanna. Wariacje na temat "ABEGG" op. 1 jest to bowiem pierwszy wydany utwór, z którego kompozytor był bardzo zadowolony. I nic dziwnego. Ten piękny cykl wariacji 20-letniego, mało doświadczonego kompozytora zachwyca pomysłami i fakturą fortepianową. Wpisane w tytuł nazwisko, określające zarazem adresatkę dedykacji utworu należy łączyć z prawdopodobnie fikcyjną postacią - hrabiną Abegg i specyficznym poczuciem humoru Schumanna. Wieńczący recital Karnawał op. 9, jedno z najpopularniejszych dzieł fortepianowych Schumanna, to nie tylko korowód masek karnawałowych ujętych w muzycznych miniaturach. To także portret samego kompozytora we Florestanie i Euzebiuszu oraz w jedynych muzycznych literach A-Es-C-H z nazwiska Schumanna. To również muzyczne imitacje Chopina, Paganiniego, Klary Wieck i nade wszystko pamflet Związku Dawida, walczącego o nową muzykę.