Giuseppe Tavanti (Włochy)

19:00 Dwór Czeczów

"Chopin i Włochy" - oryginalnie i w transkrypcji

                O fascynacji Chopina muzyką włoską powszechnie wiadomo. Umiłowanie pięknego śpiewu, włoskiego bel canto miało wielki wpływ na charakter melodyki jego dzieł. Kształtowanie fraz muzycznych na wzór wokalny stało się podstawą jego pedagogiki. Śpiewne frazy wymagają głębokiego i pełnego tonu oraz wiązania poszczególnych dźwięków w sposób legato. Podczas lekcji, często powtarzał uczniom, że na fortepianie trzeba śpiewać.
               Zestawienie ze sobą dzieł Chopina inspirowanych twórczością włoskich mistrzów opery z ich oryginalnymi kompozycjami jest bardzo ciekawym pomysłem. Wśród kompozytorów, których utwory zabrzmią na koncercie są współcześni Chopinowi - Bellini, Donizetti, Verdi oraz twórcy późniejsi - Catalani, Leoncavallo, Mascagni i Puccini. Wielu z nich potrafiło grać na fortepianie i to nawet, jak np. Bellini, na wysokim poziomie. Niemniej, ich dzieła fortepianowe na tle całej twórczości zajmują miejsce marginalne.
               Twórczość operowa stała się w okresie romantyzmu silną podnietą dla powstawania różnego rodzaju opracowań - transkrypcji, wariacji. Zjawisko to pokrewne jest praktyce improwizowania i komponowania utworów okolicznościowych, tak często wpisywanych do sztambuchów zamożnych panien. Przykładami w ten sposób powstałych kompozycji Chopina są odpowiednio Wariacja E-dur z Hexameronu, cyklu wariacji na temat marsza z opery Purytanie Belliniego (pozostałe wariacje napisali Liszt, Thalberg, Pixis, Herz i Czerny) i Wariacje A-dur pt. Souvenir de Paganini. Włączenie do programu koncertu Kołysanki op. 57 nie powinno dziwić. Jest to bowiem utwór również w formie wariacji, opartych na prawie niezmiennym basowym akompaniamencie. Technika wariacji to element, który wywarł piętno na całej twórczości Chopina. Zwykło się bowiem mówić, że kompozytor nigdy nie powtarzał danej myśli muzycznej w ten sam sposób. Warto mieć to w pamięci słuchając m.in. Mazurka a-moll op. 17 nr 4 i Nokturnu H-dur op. 9 nr 3.
               Niedościgłym mistrzem wirtuozowskich transkrypcji był Franz Liszt - kompozytor, który w niezrównany sposób przenikał tkankę muzyczną skomplikowanych partytur obcych dzieł. Wykorzystywał w tym celu wszelkie dostępne pianistyczne środki, eksplorując instrument do granic możliwości. Jego parafraza koncertowa z Rigoletta Verdiego to niesłychanie efektowna ozdoba każdego koncertu.